ความถูกต้องของ การรายงานข้อมูลการซื้อขายที่แยกตามกลุ่มผู้ลงทุน มีความสำคัญ เพราะเป็นหนึ่งในเครื่องมือที่ตลาดใช้ประเมินว่า ดีมานด์กำลังไหลมาจากฝั่งใด นักลงทุนต่างชาติยังมีน้ำหนักต่อหุ้นไทยมากน้อยเพียงใด
สิ่งที่ข้อมูลชุดนี้ควรสะท้อนให้ได้มากที่สุด คือ เจตนาของเจ้าของธุรกรรม ไม่ใช่ดูเพียงแค่ชื่อของผู้ซื้อที่ปรากฏอยู่ในบัญชีซื้อขาย
ประเด็นนี้ได้เกิดเป็นข้อเรียกร้องจากธุรกรรม สัญญาแลกเปลี่ยนผลตอบแทนรวมของสินทรัพย์ (Total Return Swap: TRS) ซึ่งลูกค้าต่างชาติเลือกเข้ารับผลตอบแทนจากหุ้นไทยผ่านสัญญาอนุพันธ์ ขณะที่บริษัทหลักทรัพย์เป็นฝ่ายเข้าซื้อหุ้นจริงในตลาดเพื่อบริหารความเสี่ยงจากภาระที่มีต่อลูกค้า
ภาพที่ปรากฏในบัญชีจึงอาจเห็นว่า โบรกเกอร์เป็นผู้ซื้อหุ้นเอง แต่หากพิจารณาในข้อเท็จจริง การซื้อดังกล่าวไม่ได้เกิดจากการที่บริษัทต้องการถือหุ้นเพื่อลงทุนเอง
แต่ แรงผลักดันที่แท้จริง หรือต้นทาง มาจากธุรกรรมที่ให้บริการลูกค้าต่างชาติ
ประเด็นนี้ คือ จุดที่การเลือกใช้ F Flag หรือ P Flag มีผลต่อความหมายของข้อมูลอย่างมาก
หากรายการลักษณะดังกล่าวถูกจัดเป็น P Flag เพราะหุ้นอยู่ในบัญชีโบรกฯ ภาพที่ตลาดได้รับอาจกลายเป็นว่า โบรกฯ กำลังเข้าซื้อหุ้นด้วยเงินของตนเอง ทั้งที่ในความเป็นจริง การถือหุ้นดังกล่าวเกิดขึ้นเพื่อรองรับภาระตามสัญญากับลูกค้า TRS
ในทางกลับกัน หากตรวจสอบได้ว่าธุรกรรมมีต้นทางจากลูกค้าต่างชาติ การสะท้อนรายการเป็น F Flag จะทำให้ผู้ใช้ข้อมูลเข้าใจได้ตรงกว่าว่า ความต้องการลงทุนมาจากกลุ่มใด
ข้อเปรียบเทียบสำคัญของการใช้ F Flag คือ ช่วยลดความคลาดเคลื่อนในการตีความในด้าน แรงซื้อที่แท้จริง และทำให้ภาพบทบาทของนักลงทุนต่างชาติใกล้เคียงกับธรรมชาติของธุรกรรมมากขึ้น
หากธุรกรรมที่มีต้นทางจากต่างชาติกลับถูกจัดเป็น P Flag ความบิดเบือนและผิดเพี้ยนจะเกิดขึ้นทันที
ในขณะเดียวกันก็อาจเข้าใจผิดคิดไปว่า พอร์ตโบรกฯ มีบทบาทในการเข้าซื้อหุ้นมากกว่าที่เกิดขึ้นจริง ทั้งที่ความจริงแล้วไม่ใช่
ความตั้งใจ หรือเจตนา ที่อ้างว่า ต้อง P Flag แม้ต้นทางที่ส่งคำสั่งมาจะเป็นต่างชาติ แทนที่จะ F Flag ไม่น่าจะเป็นเรื่องของการสร้างความถูกต้องของข้อมูลให้กับตลาดทุนบ้านเราตามที่กล่าวอ้างกัน และอาจมองทะลุไปได้ว่า เป็นการกล่าวอ้างเพื่อวัตถุประสงค์อื่นมากกว่า เพราะเท่าที่คำนวณ ไม่มีนักลงทุนใดได้ประโยชน์จากการเรียกร้องดังกล่าวเลย
ในทางกลับกัน จะกลายเป็น ข้อเสียในภาพของความเป็นสากล ของการใช้ P Flag กับธุรกรรมที่โบรกฯ ทำหน้าที่ TRS ให้ลูกค้า รวมถึงการตั้งสมมติฐานว่า “ใครเป็นลูกรักใครในตลาดทุน” ยิ่งทำให้ลดทอนความน่าเชื่อถือของคนพูดมากขึ้น
ทั้งนี้ การแยกสองเรื่องนี้ออกจากกันจึงมีความสำคัญ เพราะ “ความต้องการลงทุน” เป็นคนละฝ่ายกัน
หลักคิดนี้สามารถนำไปใช้กับธุรกรรมอื่นได้เช่นกัน รวมถึง Block Trade ซึ่งโบรกฯ เข้าซื้อหรือขายหุ้นเพื่อบริหารความเสี่ยงจากสถานะที่เกิดขึ้นจากลูกค้า
ดังนั้น การเห็นชื่อโบรกฯ เป็นผู้ถือหุ้น หรือเห็นรายการ Hedge เพียงอย่างเดียว ยังไม่ควรนำไปสู่ข้อสรุปทันทีว่าเป็นแรงซื้อจากพอร์ตของบริษัทหลักทรัพย์
เมื่อจำแนกได้ตรงกับธรรมชาติของธุรกรรม ภาพของแรงซื้อที่ตลาดเห็นก็จะใกล้เคียงข้อเท็จจริงมากขึ้น และไม่ปล่อยให้ พอร์ตโบรกเกอร์กลายเป็นฉากบังดีมานด์ของนักลงทุนต่างชาติ ตามที่กล่าวอ้างเหตุผลแบบลอย โดยใส่ความจริงเพียงแค่ครึ่งเดียวให้คนทั่วไปรับทราบ และมิได้มีคุณูปการใดต่อตลาดทุนไทยเลย
คอลัมน์ อึ้งย้ง ข่าวหุ้นธุรกิจ
